Άγχος ή στρες;

Το άγχος και το στρες είναι δύο διαφορετικές καταστάσεις οι οποίες σε χαμηλή διάρκεια και ένταση μας βοηθούν να ενεργοποιηθούμε, αλλά στην αντίθετη περίπτωση ενδέχεται να μας δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα υγείας.

Ορισμένα από τα συμπτώματά τους είναι κοινά ενώ πολλές φορές το ένα οφείλεται στο άλλο. Επειδή τα συμπτώματά τους μπορεί να μοιάζουν με συμπτώματα που προκαλούνται από ιατρικές ασθένειες, πρέπει πάντα να συμβουλευόμαστε  τον γιατρό μας και όχι να κάνουμε αυτοδιάγνωση.

Το στρες είναι μια φυσιολογική κατάσταση που σχετίζεται με οποιοδήποτε ερέθισμα μας προκαλεί έντονα συναισθήματα.

Το ερέθισμα μπορεί να είναι είτε θετικό, είτε αρνητικό, σίγουρα όμως είναι κάτι καινούργιο και απαιτητικό για εμάς ή κάτι που το θεωρούμε εμείς έτσι. Με λίγα λόγια, το ερέθισμα δεν αναφέρεται πάντοτε σε ένα πραγματικά απειλητικό για εμάς γεγονός. Το ορίζουμε έτσι σύμφωνα με τις προηγούμενες εμπειρίες μας.

Αρχικά λοιπόν το σώμα μας μπαίνει στην «αντίδραση πάλης ή φυγής», τα συμπτώματα της οποίας είναι ταχυπαλμία, αύξηση αρτηριακής πίεσης, γρήγορη αναπνοή κι ένταση στους μύες.

Το σώμα παράγει περισσότερα λευκά αιμοσφαίρια και κορτιζόλη στο αίμα. Εάν το στρες διαρκέσει λίγο, το σώμα θα επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση σχετικά σύντομα, εάν διαρκέσει περισσότερο χρόνο τότε μπορεί να εμφανιστούν ποικίλα σωματικά συμπτώματα όπως διάφορα προβλήματα πέψης, αύξηση της όρεξης και του σωματικού βάρους, προβλήματα στον ύπνο, πονοκέφαλοι, μυϊκοί πόνοι, κόπωση, στηθάγχη, ταχυπαλμία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου στο αίμα, αλλαγές στην αναπνοή, μολύνσεις και κρυώματα λόγω πεσμένου ανοσοποιητικού, δερματικά προβλήματα, τριχόπτωση και μείωση της ερωτικής επιθυμίας.

Στην περίπτωση που κάποιος έχει στρες, συνήθως του προτείνεται η αλλαγή του τρόπου ζωής. Για παράδειγμα να εντάξει στη ζωή του τεχνικές χαλάρωσης, διαλογισμό, ένα καινούργιο χόμπι, πιο υγιεινή διατροφή, προγράμματα βελτίωσης του ύπνου και εκμάθηση στρατηγικών διαχείρισης των προκλήσεων.

Το άγχος από την άλλη πλευρά, θα λέγαμε πως μοιάζει περισσότερο με το φόβο. Νιώθουμε άγχος όταν έχουμε ανασφάλεια, σύγχυση και αδυναμία να ελέγξουμε μία κατάσταση ή πιστεύουμε πως δεν μπορούμε να την ελέγξουμε. Αρκετοί άνθρωποι δεν μπορούν να διακρίνουν τα αίτια του άγχους τους, ενώ πολλοί πάσχουν από διαταραχές άγχους που τους ταλαιπωρούν. Σε αυτή την περίπτωση ενδείκνυται η ψυχοθεραπεία, προκειμένου το άτομο να εργαστεί με τους εσωτερικούς παράγοντες που το επηρεάζουν.

Μερικά από τα συμπτώματα που οι άνθρωποι αναφέρουν σε καταστάσεις άγχους είναι γενική ανησυχία, υπερδιέγερση και αυξημένη κινητικότητα, προβλήματα στο στομάχι, μούδιασμα, φαγούρα, κόπωση, τριχόπτωση, στηθάγχη, πόνους, αλλεργίες, επιδείνωση ήδη υπαρχουσών ασθενειών, παρόμοια συμπτώματα με καρδιακό επεισόδιο δηλ. σφίξιμο στο στήθος, ταχυκαρδία, δυσκολία αναπνοής, εφίδρωση, ζαλάδα ή/ και ναυτία επίσης προβλήματα ύπνου, αλλαγή της θερμοκρασίας του σώματος κ.λ.π.

Άρα το άγχος είναι ένα εσωτερικό συναίσθημα ενώ το στρες προκύπτει με την ύπαρξη εξωτερικών ψυχο- πιεστικών παραγόντων (π.χ. γάμος στην οικογένεια, προαγωγή στην εργασία, γέννηση ενός παιδιού, απόλυση από την δουλειά κ.λ.π.).

Τόσο το στρες όσο και το άγχος επηρεάζουν τους ανθρώπους σε σωματικό, γνωστικό, συναισθηματικό και συμπεριφορικό επίπεδο, με αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα καθώς και με επιθετική ή απόμακρη συμπεριφορά προς τους άλλους.

Υπάρχει το ψυχολογικό και παθολογικό άγχος. Το πρώτο μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη βοήθεια ειδικού και χωρίς φαρμακευτική αγωγή ενώ το παθολογικό το οποίο εμποδίζει την καθημερινή λειτουργικότητά μας υποστηρίζεται με αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Αυτά για την ώρα.

Μέχρι την επόμενη φορά, να περνάτε καλά γιατί το αξίζετε!

Βιβλιογραφία:

  • Folk, J. & Folk, M. (2015, March). Anxiety symptoms  (including anxiety attacks, disorder, and panic sign and symptoms).
  • Microsoft Encarta College Dictionary. (2001). New York, NY: St. Martin’s Press.