Γυναίκες εν καιρώ πολέμου

Γράφει η Σοφία Μπασκάκη, Δημοσιογράφος

Διαρκώς, όταν αναφερόμαστε σε ένα πόλεμο, ακούμε συχνά ιστορίες της πρώτης γραμμής, ενώ δευτερεύοντα ρόλο έχουν στις αναφορές οι διηγήσεις «από τα μετόπισθεν» για γυναίκες που ζουν έναν εφιάλτη περιμένοντας να παύσουν τα πυρά για να επιστρέψουν σε μια ρημαγμένη ζωή μετρώντας τις απώλειες της ίδιας τους της ψυχής.

Οι «ανώνυμες» γυναίκες εν καιρώ πολέμου είναι η Μάνα, η Σύζυγος, η Αδελφή, η Κόρη ενός στρατιώτη που έδωσαν ίσως το στερνό φιλί με δάκρυα στα μάτια πριν πουν το τελευταίο αντίο. Μα πάνω από όλα είναι Γυναίκες. Γυναίκες που καλούνται να σηκώσουν το βάρος ενός πολέμου, μιας καταστροφής, ενός θανατικού. Αυτές οι ανώνυμες γυναίκες εν καιρώ πολέμου είμαστε εμείς οι ίδιες.

Στον πόλεμο υπάρχουν δύο όψεις και έχουμε δει μόνο τη μία. Οι Γυναίκες εν καιρώ πολέμου καλούνται να κρατήσουν το ηθικό τους ακμαίο για να δώσουν κουράγιο η μια στην άλλη, για να σώσουν τα σπίτια τους, για να προστατεύσουν τα παιδιά τους, για να έχουν οι στρατιώτες μια αγκαλιά να τους περιμένει όταν και αν επιστρέψουν.

Γυναίκες που ζουν μέσα στο φόβο με μια απαράμιλλη γενναιότητα. Στο φόβο του θανάτου, του βιασμού, της πείνας, του αβέβαιου σήμερα και ακόμα πιο αόριστου αύριο. Μα ακόμα χειρότερα στο φόβο να μην χάσουν τον εαυτό τους, το Εγώ μέσα τους.

Κατατρεγμένες εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, το βιός τους, τις δουλειές τους και ξεκινούν μια ατέρμονη πορεία σε ένα ταξίδι στο άγνωστο. Αγκαλιά με ένα παιδί ή μια φωτογραφία, να κουβαλούν στις πλάτες του τα κρίματα αυτού του κόσμου.

Γυναίκες που μεγαλώνουν με τα χρώματα του πολέμου. Τα κόκκινα χρώματα της φωτιάς και του αίματος, του γκρι της στάχτης και του μαύρου από τα αποκαΐδια μιας ζωής. Γυναίκες που μεγαλώνουν με τους ήχους του πολέμου, τους τσιριχτούς ήχους από τις σειρήνες, τους συνταρακτικούς ήχους των εκρήξεων, τους ανατριχιαστικούς ήχους από τις ριπές των πολυβόλων, τους τρομακτικούς ήχους από τα μαχητικά αεροσκάφη που ξεσκίζουν τον σκοτεινό ουρανό και κρέμονται πάνω από τα κεφάλια τους σαν όρνια.

Μόνο που οι ήχοι του πολέμου δεν σταματούν εδώ. Συνεχίζονται με τα ουρλιαχτά των τραυματισμένων, τα ακαθόριστα χτυπήματα μέσα στη νύχτα, τις αυθόρμητες κραυγές των παιδιών και το κλάμα τους. Αχ αυτό το κλάμα…. Και μετά η σιωπή, η εκκωφαντική σιωπή. Ο πιο αβάσταχτος ήχος αυτός… η σιωπή της ανθρωπότητας.

Στον πόλεμο υπάρχουν δύο όψεις και έχουμε δει μόνο τη μία. Υπάρχει μια πλευρά που πολεμά και μια πλευρά που κρατά τα σχολεία και τα νοσοκομεία ανοιχτά. Υπάρχει μια πλευρά που εστιάζει στο να κερδίζει τη μάχη και μια πλευρά που εστιάζει στο να κερδίζει τη ζωή. Υπάρχει μια πλευρά που πιστεύει ότι η ειρήνη είναι το τέλος της σύρραξης και υπάρχει και η πλευρά που πιστεύει ότι η ειρήνη είναι η βασική αρχή για την αποφυγή του πολέμου.

Και αυτή η αθέατη πλευρά, που δε μάχεται και δεν σκοτώνει και δεν λεηλατεί και δεν καίει και δεν βιάζει, αλλά συνεχίζει τη ζωή καταμεσής του πολέμου, δεν συμπεριλαμβάνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αν συναντιόντουσαν όλες οι μάνες του κόσμου και αποφάσιζαν δεν θα γίνονταν ποτέ πόλεμος…

Μαμάδες στην Πολωνία αφήνουν στα σύνορα καροτσάκια για τα προσφυγόπουλα